PvdA blijft vasthouden aan neoliberaal beleid

“We kunnen problemen niet oplossen door op dezelfde manier te denken als toen we ze creëerden.”

Albert Einstein

column

29 november 2020

opinie

door: Wim Lanfermeijer

Dat de PvdA hardleers is, hoeft geen betoog. Dat de partij alle visionaire innovativiteit en ideologische flexibiliteit heeft afgezworen, is nu weer eens bevestigd.
Liet het bestuur en fractie de hervormingsbeweging Rooie Veren nog stoïcijns –een breed gedragen interne beweging die een herdefiniëring van visie en ideologie op socialistische beginselen voorstond – ook de historisch ongekende dreun van 29 zetels in 2017 deed de partij niet van koers veranderen. De kiezer heeft altijd gelijk, maar dat geldt niet voor de PvdA(-top). Het verval begon met de WAO en Ziektewet maatregelen. Voor Wim Kok gold in eerste instantie dat het voor hem onbespreekbaar is om de hoogte en duur van de WAO aan te tasten (“Dat zal ik niet meer meemaken”), maar hij boog toch. Dat bleek het begin van 25 jaar steun aan de afbouw van hetgeen de #PvdA altijd voor stond.

omarming neoliberaal beleid

De gevolgen bleven niet uit. Nooit leed een partij zo’n groot verlies. ‘Dit zou de partij eindelijk doen dwingen hun koers bij te stellen’ luidde de leer der logica en hoop onder de bezorgde en teleurgestelde leden. Het werd ook tijd na 25 jaar ondersteuning van een doodlopende weg naar rechts: het neoliberalisme.
Alweer mis. De partij – ondanks een stapel interne rapporten die ook voor verandering pleitten – blijft op neoliberale koers. Afschaffen werkvoorziening, niet oplossen van armoede, verrijking, banken, vergroting van kloof rijk en arm, de schuldenindustrie, het privatiseren van overheidsinstanties als de PTT en de NS enz. enz.: de PvdA heeft het in hun regeringsperiode niet aangepakt, zelfs niet een begin. Ont-ideologiseren van de PvdA, het vervagen van het rode karakter was het nieuwe beleid. Dat kostte ruim 70 duizend leden. En nog bleef de partij op dezelfde weg doormodderen.

PvdA tegen doorbreken afhankelijkheid van werkgevers

Dit neoliberale denken heeft zich inmiddels stevig verankerd in de PvdA genen. De partij had nu een kans een statement te maken met het voorzichtig ter discussie stellen van het neoliberale model. Dat hun koers echter gewoon wordt voortgezet blijkt nu wederom, nu de partij het Basisinkomen heeft afgewezen.
Het neoliberale beginsel is gebaseerd op uitbuiting. Anno 21ste eeuw zouden we dit nu als ‘structurele onderbetaling’ betitelen. De vakbeweging strijdt daarom voor een aanzienlijke maar redelijke verhoging van het minimumloon.
Onderbetaling en afhankelijkheid krijgen hun beslag met een arbeidsovereenkomst. De VVD heeft dat mede dankzij de steun van de PvdA onder Rutte II verder kunnen uitmelken met flex- en oproepkrachten, waardoor werknemers tegen elkaar werden uitgespeeld en tegen een veel te laag uurtarief risico’s moesten gaan lopen.
Met het #Basisinkomen wordt het laatste neoliberale bolwerk beslecht: de werknemer is niet langer afhankelijk van een werkgever voor zijn fatsoenlijk bestaan. Tevens vindt er een herwaardering plaats van de waarde van arbeid, waarvan zij met de laagste inkomens zullen profiteren. Dit zou de kroon op het sociaaldemocratische werk kunnen zijn: de ultieme bevrijding van de arbeider. Ooit was de verheffing van de arbeidersklasse het grote doel. Die tijd ligt inmiddels ver achter de PvdA.

Onderbetaling en afhankelijkheid krijgen hun beslag met een arbeidsovereenkomst.

Haalt de PvdA 2025?

Dat is de prikkelende titel van een publicatie uit 2017, geschreven door prominente partijmannen als oud-partijvoorzitter Felix Rottenberg en Bram Peper. De vraag wordt terecht en wederom opgeworpen of de PvdA nog een toekomst heeft of dat het einde nabij is. Moet de #PvdA voortmodderen met oude vormen en gedachten en verkeerde keuzes, of kan zij als politieke partij zichzelf nog eenmaal opnieuw uitvinden op grond van haar sociaaldemocratische beginselen?
Lang niet iedereen in de PvdA is gelukkig met deze situatie. Zo bestaat er na Rooie Veren, weer een koers-beinvloedingsclub, waarin zelfs twee gewaardeerde WHD-kernleden zitten, Bert Veenstra en Gerard Bosman. Maar zelfs onder hen wordt verschillend gedacht over het Basisinkomen.
De partij gokt op het verschijnsel dat de tijd alle wonden heelt. Dat de laagopgeleide werknemers en de minder bedeelden niet meer de kern van de PvdA vormen, heeft de partij geaccepteerd. Anders was de partij immers al lang van koers gewijzigd. Opiniepeiler Maurice de Hond constateert dat de PvdA als kiezers alleen nog de groep van hoger opgeleiden, de meer bestuurlijk ingestelde kiezers, heeft overgehouden en een groot deel van haar oorspronkelijke electoraat is kwijtgeraakt aan de SP, PVV en 50-Plus.

PvdA schept ruimte op links

De opstelling van de PvdA heeft ruimte gemaakt voor nieuwe initiatieven, zoals bijvoorbeeld #WHD: een langzaam maar gestaag groeiende nieuwe beweging met interessante nieuwe visies voor een nieuwe wereld: progressief, links, sociaal en groen.
De PvdA had een nieuwe invulling van het begrip democratie moeten bedenken en een moderne invulling van ‘sociaal’ om met de veranderende tijden mee te kunnen gaan, adviseren prominente PvdA’ers. Kernvraag voor de partij is of het inmiddels te laat is. De beste oplossing lijkt vooralsnog opheffen, uithuilen en opnieuw beginnen. Tevens een mooie gelegenheid om een nieuwe, eigentijdse naam te bedenken. En het Basisinkomen invoeren natuurlijk. Vernieuwen is immers veranderen.

 

zie ook: https://platformoverheid.nl/over-het-basisinkomen-en-de-pvda/

Deel dit artikel:

Geef een antwoord