Een buitenparlementair of onpartijdig kabinet? Pamflet tegen partijpolitiek!

column

10/02/2024

 

De rechtstaat is niet links of rechts. De grondwet is niet links of rechts. Fatsoenlijk en integer openbaar bestuur is eveneens noch links noch rechts. Bovendien: een ziekenhuis of belastingdienst is eveneens niet links of rechts. Waarom zou een regering links of rechts moeten zijn?

Het is de afgelopen jaren zelfs buitengewoon hinderlijk gebleken wanneer een kabinet te weinig bezig is met de rechtstatelijke orde en behoorlijk bestuur, maar zich vooral partijpolitiek profileert. Met een neergang van onze rechtsstaat als gevolg.

“Dit wordt een kabinet waar rechts Nederland zijn vingers bij aflikt.”

Dat waren de -inmiddels historische- woorden van demissionair premier Mark Rutte bij de vorming van zijn eerste kabinet in het jaar 2010. Was deze destijds nieuwe premier vergeten dat een regering er voor iedereen is? Was het idee ‘minister-president voor iedereen’ toen al achter de horizon verdwenen?

We hebben het geweten. Het was geen ‘slip of the tongue’ van de regeringsleider. Na 2010 nam de ongelijke behandeling van bijvoorbeeld de Groningers en toeslag-ouders schrijnende vormen aan, en werd een groot aantal burgers rechteloos. En een rechtstaat is alleen een rechtstaat wanneer die er voor iedereen is.

De polarisatie en verdeeldheid in onze samenleving is toegenomen, met de politieke partijen als aanjager. Op dit moment sluiten de twee grootste partijen -PVV en GroenLinks/PvdA- elkaar uit, en daarmee nemen ze elkaars kiezers niet serieus. Met als gevolg dat wederom een eenzijdige partijdige regering in de lucht hangt. Partijen zijn nu eenmaal partijdig, en een kabinet dient dat niet te zijn.

Het is daarom beter dat er er helemaal geen partijdige regering meer gevormd wordt.

Een buitenparlementair kabinet of onpartijdige regering is de logische oplossing voor de huidige politieke impasse, en een eerste stap van herstel van democratie en rechtsstaat.

Een scheiding tussen partijpolitiek en ordentelijk openbaar bestuur. Dat is waar we op dit moment behoefte aan hebben. Een  niet partijdig kabinet laat zien waar het in de politiek in de eerste plaats om gaat: grondwettelijk en integer bestuur.

Een openbaar bestuur wat zich onttrekt aan polariserende partijpolitiek, die aanwijzingen, moties en kaders van het parlement toetst aan de grondwet, en aan de beginselen van fatsoenlijk bestuur.

Politieke partijen zijn inmiddels geheimzinnige marketingbureaus geworden, die voornamelijk het belang van de eigen partijelite bedienen. De dictatuur van de partijpolitiek is uit de hand gelopen. Partijen dienen in het parlement te zitten, met een afstand tot het landsbestuur.

Links-rechts kwesties rond ‘meer of minder overheid’ of ‘meer of minder migratie’, ‘meer of minder sturing van de economie’ kunnen in het parlement uitgevochten worden. Een neutrale regering staat borg voor een adequate en grondwettelijke uitvoering.

Kortom. Een buitenparlementaire en onpartijdige regering is het middel om fatsoenlijk bestuur en partijpolitiek op een natuurlijke wijze van elkaar te scheiden. Dat is de nieuwe bestuurscultuur.

Het gekozen parlement stuurt bij. Het kabinet houdt koers.

Deel dit artikel:

Leave a Reply