WHD: hoe verder?

het linkse perspectief

18 maart 2021

tijd voor iets nieuws op links

Al geruime tijd wordt er binnen het discussieplatform We Have a Dream (WHD) gedacht over de toekomst. Discussieplatform blijven of een nieuwe partij op links worden?

Jaren geleden is WHD succesvol begonnen als discussieplatform. Uit die discussies kwamen nieuwe ideeën, en het moet worden gezegd, mooie en goeie ideeën. Te denken valt aan het beste idee/oplossing voor vluchtelingen en immigranten, de Moral Trade Act, het Delta Plan Wonen (inmiddels overgenomen) als enkele voorbeelden. Maar ook de Derde Kamer, belasting- en democratische hervormingen zijn discussieonderwerpen die hebben geleid tot nieuwe inzichten en oplossingen.

rendement van denkkracht

Nieuwe realistische en sociale plannen zijn mooi, maar het is jammer als ze op de plank blijven liggen. Dat werkt niet motiverend. Als snel kwam de vraag wat te doen met al die voorstellen, en die nog zullen volgen. ‘Een nietje erdoor en we hebben een mooi partijprogramma’, werd de stemming.

Een nieuwe partij op links moet wel een succes inhouden. We willen het gerommel op rechts, waarbij de ene na de andere partij ‘onder een pilsje’ wordt opgericht, om na een korte tijd weer ter ziele te gaan, niet evenaren.  Dat betekent een goed overwogen stap, de haalbaarheid afwegen en kansen realistisch inschatten.

toegevoegde waarde

De eerste vraag die we ons stelden was, of een nieuwe partij iets toevoegt aan het bestaande linkse palet. Immers, het heeft geen enkele zin een nieuwe partij te starten, als die inhoudelijk niets toevoegt. Doublures hebben alsdan slechts versnippering tot resultaat. Wij beschouwen drie partijen op links als wezenlijk: SP, PvdA en GroenLinks. De eerste opdracht was dus deze partijen, in hun volle breedte, te vergelijken met WHD. Zijn er verschillen, en zo ja, zijn die dermate onderscheidend zodat er sprake is van iets nieuws of iets wezenlijk anders?

ieder lid praat mee

Als een democratische beweging in hart en nieren hebben we besloten, na interne discussie, de vragen aan onze 2500 (1500 officieel) voor te leggen en erover te stemmen.  Wij zullen iedere keer een onderwerp ter discussie hier voorleggen.

We hebben gewacht tot na de TK-verkiezing om te bezien hoe links het doet. Inmiddels is dat dramatisch gebleken. Alle drie partijen tezamen zijn  (nagenoeg) kleiner dan één ooit was. De vraag die opkomt is, of dit ligt aan het electoraat -is de kiezer aanzienlijk rechtser geworden- of aan de partijen zelf?  Om de discussie enigszins overzichtelijk te houden verzoeken we te reageren op de gestelde vraag. Andere vragen en overwegingen komen later aan de orde.

vraag/stelling 

De gemiddelde kiezer is niet links meer. Er is dus nauwelijks nog een links electoraat. Of: de drie linkse partijen hebben hun structurele verlies aan zichzelf te danken (programmatisch, uitstraling, leiderschap, centrale boodschap, enz.) Wat denk/vind jij?

 

Deel dit artikel:

6 gedachten aan “WHD: hoe verder?”

  1. Ik denk dat er nog genoeg links/progressief electoraat is. Vooral ook onder de jeugd. De boodschap moet dan ook moderne kwesties meenemen als globalisering, Europa (Volt!), leenstelsel.
    Er is nu nogal strategisch gestemd, met de groei van D66 als resultaat. Verder stemmen mensen, zeker in onzekere tijden, conservatief. Daarmee bedoel ik niet een keuze voor rechts, maar een keuze voor veiligheid, rust, voorspelbaarheid. Liever geen avonturen. Dat betekent dat ‘revolutionaire’ plannen averechts werken. Vernieuwing vanuit een voorspelbare en veilige situatie is wel degelijk mogelijk. Als de VVD opschuift naar links vindt de meerderheid dat terecht en mooi, waaruit blijkt dat links niet wordt afgewezen, integendeel. Wel als er een verstoring is van de veilige status quo. En dat heeft de partijen op links opgebroken. Gechargeerd: als de VVD tegen de PvdA aanschurkt, was de partij nog steeds de grootste geweest.
    Zowel in tijden van voorspoed als in tijden van onzekerheid zijn mensen niet van zins hun veilige cocon op het spel te zetten.
    In essentie betekent dit dat de linkse boodschap ook een veilige boodschap moet zijn.

  2. Denk dat beiden waar is. Veel gemiddelde kiezers zijn niet links meer, maar veel van oudsher linkse partijen zijn ook opgeschoven naar rechts, onder het mom van “realpolitik” te bedrijven. Een pasklare oplossing hiervoor heb ik niet. Of we moeten echt een nieuw links geluid zijn binnen de linkse partijen. Dat jaren ’70-links, dat tegenwoordig “extreem” wordt gevonden.

  3. Ik ben het niet helemaal met de analyse eens.

    PvdA, GL en de SP zijn dan wel gruwelijk klein geworden, er is nu ook VOLT met 3 zetels en behalve die kernenergie eigenlijk alleen maar linkse punten, de PvdD heeft zes zetels, ook bepaald niet rechts, en Bij1 heeft er 1 – en linkser dan Bij1 kan bijna niet. Bij elkaar hebben de linkse partijen dus 36 zetels, dat is 24 procent, en dat is niet heel erg veel minder dan gemiddeld in de gehele parlementaire geschiedenis van links (zie afbeelding).

    En dan hebben we Denk en de CU niet eens meegeteld, terwijl dat echt geen partijen zijn met rechtse standpunten. Daarbovenop hebben duidelijk veel mensen D66 gestemd omdat ze hoopten dat Kaag vooral de linkse punten kon verdedigen, klimaat, verweer tegen Wilders, humaan vluchtelingenstandpunt: de meeste stemmers voor D66 kwamen van GroenLinks, en dat is niet omdat ze plotseling kneiterrechts zijn geworden, maar vooral om een vuist te kunnen maken in een nieuw kabinet.

    Links is dus niet klein, maar vooral versplinterd. Waarbij de vraag zou mogen zijn in hoeverre WHD daar iets tegenin zou kunnen brengen, of dat we het zouden versterken.
    En misschien is de vraag ook belangrijk of versplintering eigenlijk wel erg is. Waarbij ik zou willen zeggen dat als samenwerking vanzelfsprekend zou zijn, dat niet zo hoeft te zijn.

    Wat in ieder geval niet helpt denk ik, is Calimero blijven spelen als Links. Ik begrijp de neiging wel, want damn, we hadden natuurlijk het liefst Rutte onderuit zien gaan na de toeslagenaffaire, en de groei van extreem rechts is natuurlijk verschrikkelijk, maar dat laatste gebeurt uiteindelijk vooral ten koste van het CDA moeten we maar bedenken. En Rutte doet het nog vier jaar, daarna gaat hij waarschijnlijk weg, en is de kans er dat de VVD souffle totaal in elkaar zakt.

    Enfin, ik zou de vraag dus anders insteken, te beginnen met de analyse dat links totaal versplinterd is, de vraag of dat altijd erg moet zijn, en de vraag wat het bestaansrecht van WHD is naast al die andere splinters.

    1. Kees, je verwijst terecht naar het bestaan van een paar andere linkse splintergroepen. Volkomen juist, maar als je je bestaansrecht wilt spiegelen aan het bestaande ‘aanbod’, lijkt het me niet verstandig groepen/partijen mee te nemen waarvan het bestaansrecht dubieus is, op z’n minst niet vaststaat. Ik heb vooralsnog gekozen voor SP, PvdA en GL omdat die partijen bestaansrecht bewezen hebben. Om in een afweging, om partij te worden, BIJ1 mee te nemen terwijl die partij mogelijk over 4 jaar niet meer terugkomt en weer opgeheven wordt – een gang die we aan de lopende band waarnemen – lijkt me dus niet logisch. Je verwijzing naar linksgezindheid deel ik, maar ik vind niet dat we ons bestaan moeten afwegen tegen onzekere factoren.

      Los daarvan noem je VOLT. Ik had toevallig een kort gesprekje met Gerard over hetzelfde. In mijn politieke dakloosheid wilde ik die partij met mijn stem een steun geven, totdat ik een nogal uitgebreide analyse las over het programma van VOLT. Daaruit bleek dat VOLT een progressief neoliberale economische politiek voorstaat en eigenlijk een evenknie van D66 is. Samen met – inderdaad – hun kernenergiestandpunt vielen ze helaas af (ik was al blij wat gevonden te hebben, dus het werd toch maar GL).
      De PvdD is inderdaad links, maar is een one-issue partij, ook al proberen ze de kiezer te overtuigen van het tegendeel. Ik geloof niet – op historische argumenten – in grote brede one-issuepartijen, of partijen die dat imago hebben. Als we partij worden, wil ik geen splinterpartij zijn. De PvdD zal dat in deze vorm altijd blijven. Ik had veel meer winst verwacht; de uitslag viel ook voor de PvdD behoorlijk tegen. One-issue partijen lopen al snel tegen hun electorale grenzen aan.
      Als je kijkt naar de grote partijen, zijn dat allemaal programatisch brede partijen (VVD, CDA, PvdA), op PVV na, maar dat is een apart verhaal. Over 15 jaar bestaat het immigratieprobleem niet meer en is PVV ten einde. De consequentie van een one-issuepartij.

      Los van de bestaansonzekerheid zie ik tussen WHD en Denk, PvdD, BIJ1 en CU grotere verschillen dan tussen WHD en SP, PvdA en GL. Die kleine linkse splinterpartijen meenemen zou eerder tot een versterking van de overtuiging, dat WHD iets anders biedt, leiden. We zouden dan in een gewenste richting redeneren en dan maken we onszelf wat wijs. BIJ1 bijvoorbeeld moge dan inhoudelijk (erg) dicht bij WHD staan, maar qua imago, uitstraling en acceptatie hebben we het over een onvergelijkbaar verschil. De perceptie van de kiezer.

      Concluderend denk Ik dus dat we, als aanbod-vergelijking, ons moeten richten op de drie genoemden, omdat WHD in de breedte vergelijkbaar is en niet wil concurreren op splintereigenschappen. Juist omdat we geen – zoals je noemt – Calimero willen zijn en de linkse splinters dat wel zijn, vanwege allerlei oorzaken.

      Voor wat je opmerking over versplintering: ik deel je mening dat dit helemaal niet erg hoeft te zijn, als je tenminste het politieke besluitvormingsproces in de TK aanpast. Maar dat valt nu even buiten het onderwerp. Dat hoeven we niet te vragen, want niemand vindt versplintering een goed idee. Tot op heden ben je de enige (naast mij met systeemwijziging). Die vraag voorleggen heeft geen enkele zin. Bovendien geef je daarmee de suggestie, dat WHD ‘splinterambities’ zou hebben (“bestaansrecht naast de andere splinters”).

      1. Nou … ik vind dat iedere partij die zetels haalt bestaansrecht heeft. En zes zetels vind ik niet niks. Daarbij mag het verschil met genoemde partijen (volgens jou) groot zijn, het zijn allemaal ‘smaken van links’. Dat geldt ook voor de partijen die je te neoliberaal zijn.

        Ik vind de analyse gewoon niet sterk, en vind het ook nergens te rechtvaardigen om vast te houden aan die drie partijen als enige in de analyse van het linkerveld, alleen maar omdat ze langer bestaan. Vooral omdat het om de kiezers gaat, en niet om de partijen zelf: het zijn linkse stemmers. Als je toch aan wilt vasthouden aan het idee dat “links” gekrompen is qua kiezers, dan zou je op zijn minst zou je de afweging erbij moeten zetten waarom je die linkse stemmers in je analyse negeert.

        1. Ik heb niet geschreven dat andere partijen dan de drie genoemde geen bestaansrecht hebben. Verre van, wie ben ik om dat te vinden? Ik heb geschreven/bedoeld dat, als het gaat om de verschillen te analyseren, om het bestaande veld in kaart te brengen, ik het logisch vind dat je dat doet met partijen die bewezen hebben te kunnen blijven bestaan; immers, de praktijk leert dat vele nieuwkomers/supersplinters ”eendagsvliegen” blijken te zijn en dus zou je iedere keer weer opnieuw moeten inventariseren als er een verdwijnt. Als je een politieke partij wilt beginnen moet dat afhangen van je programma, niet van het (onzekere) bestaan van een andere splinter. Ik vind een gedegen vergelijking niet zinvol met onzekere partijen (vwb hun bestendigheid). Het gaat er dus niet om of ze ook links zijn, daarover ben ik het volledig met je eens. Je veronderstelling, dat ik die drie uitkies omdat ik het daar meer mee eens zou zijn, klopt helemaal niet. In tegendeel, ik ben het geheel niet eens met bijvoorbeeld SP maar wel (veel meer) met PvdD of Volt (behalve hun onzalige kernenergie-standpunt). Daar heeft het dus niets mee te maken. Je opmerking over negeren van andere linkse stemmers begrijp ik niet. Ik wil juist inschatten of er voldoende links electoraat is om iets nieuws te starten. Linkse partijen en linkse kiezers zie ik dus gescheiden.
          Overigens is er geen bezwaar ze in de ‘zijlijn’ mee te nemen, maar dan komt er van mijn kant wel een ander bezwaar bij. Ik geloof namelijk niet in one-issuepartijen, wel in linkse en zwevende kiezers.

Geef een antwoord