Burgerkamer had mogelijk debacle westelijke rondweg voorkomen

Een Burgerkamer had mogelijk het debacle van de westelijke ontsluiting in Amersfoort voorkomen. Zo’n 35 miljoen gemeenschapsgeld door het putje en de milieuschade van ruim 1700 voor niets gekapte bomen.

Deel dit artikel:

debacle westelijke rondweg Amersfoort
samenleving

12 juli 2022

 

Zo’n 35 miljoen gemeenschapsgeld door het putje en de milieuschade van ruim 1700 voor niets gekapte bomen.
Het stranden en uiteindelijk afblazen van de aanleg van de westelijke ontsluiting is de grootste schandvlek van het na-oorlogse Amersfoortse bestuur.
Hoe kon het zo misgaan? Welke systeemfouten in de lokale politiek maakten dat dit project zo uit de hand kon lopen?
Er is maar één instrument waarmee de onderste steen boven valt te krijgen: de raadsenquête, zeg maar de parlementaire enquête op lokaal niveau. Getuigen en betrokkenen kunnen onder ede in het openbaar worden verhoord. Een extern onderzoeksbureau kan worden ingeschakeld en krijgt toegang tot alle relevante en tot dusver geheim gehouden stukken.
Maar die raadsenquête komt er niet. Zoals die er ook niet kwam naar de twee andere miljoenen verkwistende dossiers in het Amersfoortse: het Armando Museum en de zogeheten Vahstal-affaire. Het best denkbare onderzoek naar falende politiek gebeurt alleen als de meerderheid van diezelfde falende politiek dat wil. Dat blijkt te veel gevraagd.

Amersfoorters begroeven eeuwen terug uit schaamte een reusachtige zwerfkei die ze met een bespottelijke actie binnen de stadspoorten hadden gesleept. Zand erover, doen alsof het nooit is gebeurd. Deze reactie uit 1661 floreert nog steeds.

Wil de politiek niet in de spiegel kijken dan zou de burger dat moeten kunnen afdwingen. Ook hier had de Burgerkamer uitkomst kunnen bieden. Dit innovatieve en nog bij lange na niet gerealiseerde participatie-idee van denktank Sociaal & Groen regelt en centreert enerzijds alle bestaande participatie-trajecten van de gemeente, en biedt anderzijds burgers een loket voor de eigen ideeën, initiatieven, zorgen, klachten en bezwaren.
Was er bij de Burgerkamer om een raadsenquête naar de westelijke ontsluiting gevraagd dan zou de beoordelingscommissie van deskundige mede-burgers, ondersteunende ambtenaren en een afvaardiging uit de politiek daar waarschijnlijk in mee zijn gegaan. Er valt immers niets op af te dingen. Als dit fiasco geen raadsenquête waard is, wat dan wel? Afdwingen kan de Burgerkamer niet – er is nog steeds een raadsmeerderheid voor nodig – maar partijen moeten wel met de billen bloot bij een afwijzen. Wegduiken kan niet langer.

Grote kans zelfs dat met een Burgerkamer dit debacle was voorkomen.
Tegenstanders van de aanleg weken nu bij gebrek aan gehoor uit naar de gerechtelijke macht. Een rechter oordeelt uitsluitend juridisch, laat het zeker zo belangrijke gevoelsmatige aspect buiten beschouwing. De Burgerkamer zou verder hebben gekeken dan regelgeving en data van verkeersonderzoeken en ook de mate van weerstand in de samenleving hebben meegewogen. Plus de achtergrond van dit besluit, dat niet voortkwam uit een groot maatschappelijk draagvlak maar uit koehandel tussen kibbelende coalitiepartijen.

Amersfoort is uiteraard niet uniek met dit soort ontspoord beleid. Het meest schrijnende voorbeeld van bestuur dat zich doof hield voor noodkreten van burgers is ontegenzeggelijk de toeslagenaffaire. Met een Burgerkamer zou er wel empathisch zijn gereageerd op de verhalen van de slachtoffers en was er veel eerder aan de bel getrokken. Weliswaar zijn uitspraken van de Burgerkamer niet bindend, daarvoor ontbreekt het wettelijk kader, maar ze zijn zo goed onderbouwd dat de politiek het niet kan maken om ze te negeren.

De gesprekken die Sociaal & Groen tot dusver met gemeentes heeft gevoerd over de Burgerkamer sterkt ons in de overtuiging dat het een goed plan is. Een experiment waard. Ook voor de gemeentes zijn er duidelijke voordelen: de participatie wordt efficiënt, overzichtelijk en inhoudelijk geregeld. De raad kan zich concentreren op hoofdzaken. Conflicten en meningsverschillen op het uitwerkingingsniveau pakt de Burgerkamer op.

Op een site van de Burgerkamer worden alle plannen met mogelijkheid tot participatie tijdig aangekondigd en toegelicht. Niemand kan nog zeggen dat hij overvallen wordt met een bouwplan in zijn buurt, dan had hij maar beter moeten opletten. Ook de burger draagt verantwoording bij het goed functioneren van lokale democratie.
Het had wat voeten in aarde, maar ook de gemeente Amersfoort is nu zo ver dat Sociaal & Groen een toelichting mag komen geven op dit plan, dat uiteraard nog de nodige finetuning behoeft. Wordt dus vervolgd.

Met de zwerfkei kwam het overigens nog goed. Hij werd opgegraven en kreeg een ereplaats. Dat bleek een uitstekende zet. Keientrekker veranderde van spotnaam in een geuzenaam. Boven de grond halen, en je voordeel ermee doen. Dat begrepen de vroegere Keientrekkens dan weer wel, al deden ze er wel bijna drie eeuwen over. Pas in 1903 werd de kei weer opgegraven. Zo lang duurt het met het dossier westelijke rondweg hopelijk niet.

Op de foto: De werkzaamheden aan de westelijke rondweg zijn afgebroken.
Schadepost: zo’n 35 miljoen. (Foto Eric van der Velden)

Deel dit artikel:

Geef een antwoord